Beeldverslag van het maken van het frame van een kersenhouten bankje

Deze pagina maakt deel uit van een heel beeldverslag van het namaken van dit kersenhouten bankje.

Frame Kersenhouten bankje (oktober 2003)

2 oktober 2003 - Ten eerste de poten gezaagd en geschaafd uit de stukken die ik nog over had van het maken van de leuning.
Ik geef de poten bovenaan een korte, dikke pen die onderin de leuning komt, om zo poten en leuning met elkaar te verbinden.
4 oktober 2003 - De poten en de leuning kunnen al in elkaar geschoven worden, nu kan ik verder met het maken van het frame. Ik ben begonnen met de lat aan de voorkant die de voorpoten met elkaar verbindt. Omdat ik werk vanuit de leuning heb ik eerst maar een grondplaat gemaakt waarin de pootjes een vaste plaats hebben: dat geeft me vastigheid over de vorm van het nog te maken frame.

(je ziet aan het licht dat het herfst aan het worden is)

5 oktober 2003 - Ik ben begonnen aan de onderste lat van het frame. Die lat moet gebogen worden. Buigen doe je (ik weet dit alleen in theorie) door het hout heet en nat te maken met stoom, en dan voorzichtig rond een mal krom te buigen. Ik heb daarom een buigtafel gemaakt en een primitive stoommachine en ik ga dit maar eens uitproberen.
5 oktober 2003 - Helaas, de eerste poging is mislukt: tijdens het rondpersen brak het hout. Maar het lijkt wel te kunnen werken, want de lat is al veel krommer geworden dan hij ooit zou worden als ik hem niet gestoomd zou hebben.
Ik ga het nog een keer proberen met een iets dunnere lat (20 mm in plaats van 25 mm), met een buis waarbinnen ik stoom breng in plaats van de binnenband, en veel langer stomen. Wordt vervolgd!
6 oktober 2003 - De tweede, al wat serieuzere, stoomkamer om het hout te buigen. Ik heb een behangafstomer gehuurd en die aangesloten op een pvc pijp waarin de te buigen lat op steuntjes ligt. Ik had er alleen geen rekening mee gehouden dat een regenpijp slap wordt door de hitte, vandaar dat ik de pijp snel moest ondersteunen met een balkje. Aan het eind van de pijp twee gaatjes gemaakt: eentje voor de stoom, en eentje voor het lekwater. Nu 3 uur laten stomen en dan nog een keer proberen te buigen.

7 oktober 2003 - Helaas, ook de tweede buigpoging is mislukt. Ik weet even niet meer hoe ik verder moet met dit bankje.

10 oktober 2003 - Ik ben maar eens uitgebreid gaan zoeken op internet naar informatie over het buigen van hout. Ik ben uiteindelijk tot de volgende conclusies gekomen voor mijn derde poging:
  • ik ga het nog een keer proberen met beuken ipv kersen (kersen is brosser dan bijvoorbeeld beuken en breekt sneller)
  • ik ga vooral op zoek naar een metalen buigveer om ervoor te zorgen dat de buitenkant van het hout niet langer wordt, maar alleen de binnenkant van het hout samengeperst wordt
  • misschien maak ik nog een buitenmal om de impact van de houtklemmen beter te verdelen; ligt een beetje aan de dikte van de buigveer die ik vind
  • aan de stoominstallatie hoef ik wsl niet zoveel aan te passen
  • ik ga niet meer buigen door de klemmen aan te draaien maar door zelf de lat krom te drukken; ik gebruik de klemmen alleen om te fixeren

Ik ben even uit de running door een kleine operatie aan mijn hand...

21 oktober 2003 - Vandaag de derde buigpoging gedaan en deze keer is het goed gelukt!
Ik denk dat de ijzeren band aan de buitenkant en het gebruik van beukenhout ipv kersenhout essientieel was. We konden met redelijke hoeveelheid kracht de lat rustig rond de mal buigen en daarna vastzetten met lijmklemmen.
Ik had aan de uiteinden van de ijzeren band blokjes gezet zodat de lat precies klem zat. Helaas had ik de blokjes te groot gemaakt en moest ik die voor de laatste centimeters van het buigen snel weghalen: les voor de volgende keer is om de blokjes precies de maat van het te buigen hout te geven.
Nu laat ik het hout een paar dagen drogen en rusten voordat ik het uit de mal haal.
25 oktober 2003 - Tja, het resultaat valt toch tegen: het hout veert terug, en zijn natuurlijke stand is veel wijder dan ik wil. Ik ben bang dat ik een nieuwe mal moet maken met een kleinere straal, dat ik opnieuw ga buigen, en dat ik het hout dan verder moet buigen dan 90 graden. Het zal nog hels moeilijk worden om te berekenen hoe ik die mal dan moet maken om beter uit te komen.
15 november 2003 - Eens even een paar weken NIET aan dit bankje gewerkt!
Vandaag een nieuwe mal gemaakt om de lat te buigen. Ik heb voor het bepalen van de vorm van de nieuwe mal een simpele oplossing gekozen: Lijn 1 is de waar de vorige mal stond, lijn 2 is de uiteindelijk vorm van het gebogen hout. Voor de nieuwe mal (lijn 3) heb ik lijn 2 gespiegeld ten opzichte van lijn 1. Dat lijkt me een aardige benadering voor het te verwachte 'terug springen'. Ik ben benieuwd!
Ik heb de ronding in de mal dit keer gemaakt van korte stukjes rondhout die ik langs lijn 3 geschroefd heb.
21 november 2003 - Op de eerste foto zie je het gestoomde en gebogen hout in de mal, na drie dagen drogen. Op de tweede foto zie je de lat die ik uit de mal heb gehaald: die buigt terug tot een keurige 90 graden hoek! Het buigen is me eindelijk gelukt! Je ziet nog wat beschadegingen en de lat is een beetje getordeerd, maar dat is allemaal niet zo erg en werk ik nog wel weg.
Nu kan ik verder: gebogen lat in het frame inzetten, poten decoreren, en dan kan ik eindelijk het bankje in elkaar gaan lijmen.
23 november 2003 - Ik ben de poten wat minder recht aan het maken om ze beter bij de ronde vormen van het bankje te laten passen. Op de eerste foto zie je de ruwbouw van de vorm: gemaakt met de circelzaag en de lamellenfrees (!), op de tweede foto wordt alles wat zachter door de bandschuurmachine.
Je ziet ook al een inkeping in de poot waar de gebogen onderrand van het bankje in gaat vallen: zo kan ik deze straks beter aan elkaar verlijmen.
24 november 2003 - Het bankje is gelijmd en staat in de klemmen! Ik ben heel benieuwd hoe het er morgen uitkomt...
Tijdens het lijmen brak de gebogen onderlat (die moest ik iets verder moest doorbuigen om hem er tussen te krijgen). Razendsnel de breuk in de lijm en klemmen en doorgegaan. Ik moet het nog zien...
27 november 2003 - Nadat de lijm droog was klemmen eraf en alle lijmresten en onvolkomenheden weggeschuurd. Ik ben niet ontevreden over het resultaat, zeker gezien de vele tegenvallers op de weg. Het begint ergens op te lijken!
6 december 2003 - Begin gemaakt met het maken van de latjes die de zij- en achterwand van het bankje gaan vormen. Ik heb hier gekozen voor een vrij arbeidsintensieve manier om de latjes onderin de leuning vast te zetten. Vond ik toch beter dat deuveltjes of zo. Ik wil de latjes aan de onderkant een halfhout verbinding geven met de gebogen onderlat.
7 december 2003 - Eerste serie van de spijltjes ingelijmd. Ik vind het wel een mooi effect, maar dit zijn pas de eerste 8 van de 37! Ik ga toch maar eens proberen of ik de uithollingtjes onderin de leuning met de bovenfrees kan maken...
13 december 2003 - Ik heb de spijltjes af. Ik ben blij met het resultaat en dit

besluit het werk aan de poten en het frame!

.
Vooral het buigen van de onderlat is veel moeilijker geweest dan ik dacht, maar het eindresultaat is goed!
Nu de zitting voor een tweede keer en ik kan gaan lakken!

Terug naar het beeldverslag


Jan Rekers